“นวราตรี” เทศกาลสำคัญของชาวฮินดู
“นวราตรี” เป็นเทศกาลบูชาพระแม่ทุรคา และพระแม่ปารวตีในภาคปางต่าง ๆ เก้าปาง เป็นเทศกาลที่สำคัญเทศกาลหนึ่งในรอบปีตามฏิทินฮินดู รวมไปถึงชาวอินเดียโพ้นทะเลที่อยู่ตามประเทศต่าง ๆ ของโลกก็ร่วมจัดงานเฉลิมฉลองกัน รวมถึงในไทยด้วย คำว่า “นวราตรี” นั้นแปลตรงตัวว่า “เก้าคืน” ในภาษาสันสกฤต แต่ว่าจัดกันจริง ๆ กันเป็นเวลา 1 วัน โดยวันที่ 10 มักจะเรียกว่าเป็นวันวิชยาทศมี หรือ “ทศหรา” ซึ่งเป็นวันสำคัญที่สุดของเทศกาลนี้ เทศกาลนี้จะจัดขึ้น 4 ครั้งต่อปี แต่นวราตรีที่ได้รับความนิยมที่สุดจะเป็นช่วงปลายฤดูใบไม้ร่วง ถือเป็นช่วงเวลาอันศักดิ์สิทธิ์สำหรับการบูชาพระแม่ทุรคา ซึ่งแต่ละพื้นที่ก็จะมีรายละเอียดในการจัดแตกต่างกันออกไปตามแต่ละพื้นที่
ตำนานของเทศกาลนวราตรี
เรื่องเล่าเกี่ยวกับตำนานของเทศกาลนวราตรีนั้นมีมากกว่าหนึ่งตำนาน โดยแบ่งเป็นเรื่องราวหลัก ๆ 3 ตำนานดังนี้
– แถบอินเดียตะวันออก และตะวันออกเฉียงใต้ เชื่อว่าพระแม่ทุรคาทรงปราบอสูรร้ายชื่อมหิษาสูร และนำความสงบกลับมาสู่ผู้คน
– บางส่วนในอินเดียใต้ เชื่อว่าเป็นการเฉลิมฉลองชัยชนะของพระแม่ทุรคา หรือบ้างก็ว่าเป็นพระแม่กาลีตามแนวคิดศักติว่า เทวีมาหาตมยัม (Devi Mahatmyam) คือพลังสูงสุดในจักรวาลที่มีรูปเป็นผู้หญิง
– แถบอินเดียตะวันตก เช่น พิหาร โอริสสา เบงกอลตะวันตก อัสสัม นับว่าเทศกาลนวราตรีเป็นเทศกาลเดียวกับทุรคาบูชา ซึ่งใกล้เคียงกับที่คนไทยคุ้นเคยมากที่สุด โดยตำนานของเทศกาลนี้ก็คือ มหิษาสูรเป็นอสูรดุร้ายที่ได้รับพรจากพระพรหมว่า บุรุษทั้งปวงไม่ว่าจะเป็นเทวดา มนุษย์ หรือ อสูร ก็ไม่อาจสามารถสังหารตนได้ ด้วยความกำเริบเสิบสานในอำนาจนี้จึงออกสร้างความวุ่นวายไปทั่ว ในที่สุดเทพทั้งปวงจึงอัญเชิญพระแมทุรคามาปราบมหิษาสูรจึงถูกสังหารด้วยสตรีเพศ
อย่างที่กล่าวไปแล้วข้างต้นว่าเทศกาลนวราตรีนั้นจัดเป็นเวลา 9 คืนด้วยกัน โดยในแต่ละคืนจะมีการบูชาพระแม่ทุรคาเทวีปางต่าง ๆ 9 ปางด้วยกัน ดังนี้
- พระแม่ไศลปุตรี ปางพระปารวตี ผู้เป็นธิดาของพระหิมวัต ผู้เป็นใหญ่ปกครองภูเขาหิมาลัย
- พระแม่พรหมจาริณี ปางที่พระอุมาออกบำเพ็ญตบะเพื่อบูชาพระศิวะ กระทั่งเป็นที่พอพระทัย จึงวิวาห์ด้วย
- พระแม่จันทราฆัณฏา ปางของพระทุรคาที่ทรงปราบอสูร ฆัณฑาและนำสันติสุขกลับคืนมาสู่โลก
- พระแม่กูษมาณฑา ปางที่มีรัศมีเปล่งปลั่งในสถานะผู้สร้างสรรค์จักรวาล
- พระแม่สกันทมาตา ปางอุ้มพระสกันธ (ขันธกุมาร) ไว้บนตัก แสดงถึงความรักของมารดาที่มีต่อบุตร
- พระแม่กาตยายนี ปาง 4 กร แห่งการทำลายมารร้ายในจิตใจ ประทานสุขภาพที่แข็งแรงแก่สาวก
- พระแม่กาลราตริ ปางที่มีผิวดำ หมายถึงการทำลายซึ่งอวิชชา ความโง่เขลาผู้อยู่เหนือการเวลา
- พระแม่มหาเคารี ปางประทานพรให้สาวกประสบแต่ความสุขสวัสดิ์มงคล
- พระแม่สิทธิทาตรี ปางประทานโอกาสให้เหล่าเทพ ฤาษี สิทธา เทวดา คนธรรพ์ อสูร ยักษ์ สาวกที่เข้าเฝ้า
เทศกาลนวราตรี วัดแขก สีลม
“นวราตรี” หรือ “ดูเซร่า” เป็นพิธีการเก่าแก่สืบเนื่องยาวนานมาตั้งแต่สมัยพระเวท เป็นเทศกาลสำคัญของชาวฮินดูที่ร่วมกันบูชาพระแม่อุมาเทวี (พระแม่ทุรคา) ในปางต่าง ๆ ทั้ง 9 ปางอย่างยิ่งใหญ่เป็นเวลา 9 วัน ช่วงสำคัญอยู่ที่วันสุดท้ายของงานคณะพราหมณ์จะอัญเชิญเทวรูปพระแม่อุมาเทวี (พระแม่มารีอัมมัน) และเทวรูปองค์อื่น ๆ ออกมาแห่บนถนนสีลมไปรอบ ๆ เมืองเป็นขบวนแห่ยิ่งใหญ่มีผู้ศรัทธาเข้าร่วมงานกว่าพันคนเป็นประจำทุกปี โดยเริ่มตั้งขบวนที่บริเวณหน้าวัดพระศรีมหาอุมาเทวีฝั่งถนนปั้น ผู้มาร่วมงานจะเตรียมน้ำมะพร้าวไว้ชำระล้างพื้นถนนให้สะอาด ขณะขบวนแห่เทวรูปพระอุมาเทวีผ่านไป
เทศกาลนวราตรีถือเป็นช่วงเวลาของการรักษาศีล ทำกายใจให้บริสุทธิ์ ไม่รับประทานเนื้อสัตว์ สวดมนต์และปฏิบัติธรรม โดยช่วงเวลาดังกล่าวตรงกับเทศกาลถือศีลกินเจของชาวจีนจึงมีคนไทยเชื้อสายจีนมาร่วมงานด้วย ซึ่งการปฏิบัติบูชานี้ชาวฮินดูเชื่อว่าการบูชาพระแม่ทุรคาปางหนึ่งของพระแม่อุมาอย่างสม่ำเสมอ พระองค์จะประทานพรด้านความกล้าหาญชนะศัตรูรอบทิศ รวมถึงดลให้มีบริวารมาก มีความยุติธรรม ตลอดจนมีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง นับเป็นประเพณีอันเก่าแก่แห่งการนับถือเพศหญิงเป็นใหญ่ ถือเป็นวันบูชาพระอุมาเทวีในปางทุรคาผู้ได้รับชัยชนะจากการปราบมหิงษาสูร เชื่อว่าใครบูชาพระองค์ในวันนี้จะได้ชัยชนะตลอดปี แต่เดิมจึงเป็นที่นิยมบูชากันมากในหมู่นักรบและกษัตริย์ ก่อนอัญเชิญพระองค์ไปลอยทะเลส่งเสด็จสู่สวรรค์ในวันสุดท้ายของเทศกาล “นวราตรี” โดยในประเทศไทยจะมีการจัดงานขึ้นที่วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก สีลม), วัดวิษณุ, วัดเทพมณเฑียร และวัดหรือโบสถ์ฮินดูทั่วประเทศ
โดยในปีนี้เทศกาลนวราตรีนั้นจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 2-14 ตุลาคม 2567 หากใครสนใจอยากลองไปร่วมงานสามารถไปร่วมงานได้ที่วัดแขก สีลมค่ะ หากท่านใดสนใจบทความอื่นสามารถเข้าไปติดตามอ่านกันได้ที่เว็บไซต์ ศูนย์วัตถุมงคล คู่บุญคู่บารมี และสามารถเข้าไปกดติดตามกันได้ที่เพจ ศูนย์วัตถุมงคล คู่บุญคู่บารมี ขอบคุณสำหรับการติดตามค่ะ
