ประเพณีและความสำคัญของ “วันสารทจีน”

วันสารทจีน เป็นประเพณีสำคัญของชาวไทยเชื้อสายจีนในบ้านเรา ประเพณีวันสารทจีนเป็นวันที่ลูกหลานจะทำการกราบไหว้บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว โดยจะจัดเตรียมของไหว้ตามประเพณีจีน กระดาษเงินกระดาษทอง เสื้อผ้า ของใช้ต่าง ๆ ไปไหว้บรรพบุรุษที่สุสาน วันสารทจีนตรงกับวันที่ 15 เดือน 7 ตามปีปฏิทินทางจันทรคติของจีน ที่โดยปกติแล้วจะช้ากว่าปีปฏิทินทางจันทรคติของไทยประมาณ 2 เดือน ซึ่งตามปีปฏิทินทางจันทรคติของไทยวันสารทจีนจะตรงกับวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 9 เทศกาลสารทจีนถือเป็นวันสำคัญที่ลูกหลานจะแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษด้วยการเซ่นไหว้ เพราะคนจีนมีความเชื่อว่าในวันนี้ประตูนรกจะเปิดให้เหล่าวิญญาณทั้งหลายกลับมารับบุญกุศลจากญาติ ในวันนี้บรรดาลูกหลานจึงทำการเตรียมเครื่องเซ่นไหว้เพื่อให้บรรพบุรุษได้กลับมารับบุญ รับอาหาร รวมถึงเผื่อแผ่ไปยังวิญญาณเร่รอนด้วยนั่นเอง

ประวัติวันสารทจีน
เทศกาลสารทจีน หรือประเพณีสารทจีนเป็นประเพณีที่ลูกหลานจะแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษซึ่งล่วงลับไปแล้ว ยังเป็นประเพณีที่ทุกคนในครอบครัวทำกิจกรรมร่วมกัน บางครั้งชาวจีนจึงเรียกวันดังกล่าวว่า “กุ่ย เจี๋ย” หรือ “หวางเหรินเจี๋ย” ซึ่งตรงกับวันเพ็ญ 15 ค่ำเดือน 7 ตามปฏิทินจันทรคติจีน คือ “วันเทศกาลจงเยวี๋ยน” วันเทศกาลของจีน การไหว้สารทจีน ตรงกับวันที่ 15 เดือน 7 ซึ่งถือกันว่าเป็นเดือนผี เป็นเดือนที่ประตูนรกปิดเปิดให้ผีทั้งหลายมารับกุศลผลบุญ ซึ่งในรอบหนึ่งปีชาวจีนจะมีไหว้เจ้าใหญ่ 8 ครั้ง เรียกว่าไหว้ 8 เทศกาลโป๊ะโจ่ย และวันสารทจีนยังเป็นวันที่เช็งฮีไต๋ตี๋จะตรวจดูบัญชีวิญญาณคนตาย ส่งวิญญาณดีขึ้นสวรรค์และส่งวิญญาณร้ายลงนรก ชาวจีนรู้สึกสงสารวิญญาณจึงทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ นรกจึงเปิดประตูเพื่อให้วิญญาณร้ายออกมารับกุศลผลบุญ ซึ่งชาวจีนเชื่อกันว่าวันเพ็ญ 15 ค่ำเดือน 7 เป็นวันซึ่งวิญญาณของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว จะได้กลับมายังโลกมนุษย์เพื่อมาเยี่ยมครอบครัวจึงได้ทำพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษกันในวันนี้

จึงเป็นวันที่ชาวจีนได้ถือเป็นประเพณีปฏิบัติสืบต่อมากันโดยตลอด ด้วยการเซ่นไหว้ และจะนำอาหารทั้งคาวหวาน และกระดาษเงินกระดาษทอง มาตั้งโต๊ะเพื่อเซ่นไหว้บรรพบุรุษ และนำอาหารคาวหวานจัดเป็นชุดแล้วนำไปตั้งไว้ที่หน้าบ้านเพื่อให้วิญญาณเร่รอน เพราะมีความเชื่อว่าหากไม่นำของเซ่นไหว้ไปวางให้ผีเร่รอน ผีเร่รอนเหล่านั้นอาจจะมาแย่งอาหารของบรรพบุรุษได้

พิธีไหว้สารทจีน
การไหว้เจ้าที่จะไหว้ก่อนในตอนเช้า เผากระดาษเงินกระดาษทองจนเรียบร้อย เวลาสิบเอ็ดโมงเช้าจึงตั้งโต๊ะไหว้บรรพบุรุษและไหว้ฮ้อเฮียตี๋ บางบ้านนิยมไหว้ตอนบ่าย ถ้าไหว้พร้อมกันให้ตั้งโต๊ะแยกจากกัน แต่เผากระดาษเงินกระดาษทองร่วมกันได้ ประเพณีสารทจีนนอกจากจะเป็นประเพณีที่ลูกหลานจะแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษซึ่งล่วงลับไปแล้ว ยังเป็นประเพณีที่มีกุศโลบายในการสนับสนุนให้ทุกคนในครอบครัวเดินทางกลับมาที่บ้าน เพราะคนจีนหลายครอบครัวจะต้องเดินทางไปทำงานไกลบ้าน วันตรุษจีนและสารทจีนจึงเป็นวันที่ครอบครัวจะกลับมาอยู่พร้อมหน้าพร้อมตากัน

การไหว้ในเทศกาลสารทจีน แบ่งออกเป็น 3 ชุด ดังนี้
ชุดสำหรับไหว้เจ้าที่
โดยการไหว้เจ้าที่นั่นจะทำการไหวตอนเช้าตรู่ และจะต้องทำการไหว้นอกชานบ้าน มีอาหารคาวหวาน และขนมที่จะต้องมีซึ่งเป็นประเพณีของสารทจีนคือขนมเทียน ขนมเข่ง ซึ่งต้องแต้มจุดสีแดงไว้ตรงกลาง เนื่องจากชาวจีนมีความเชื่อที่ว่าสีแดงเป็นสีมงคล นอกจากนั้นก็มีผลไม้ น้ำชา เหล้า และกระดาษเงินกระดาษทอง

ชุดสำหรับไหว้บรรพบุรุษ
ของเซ่นไหว้บรรพบุรุษปกติแล้วจะเตรียมคล้ายกับของไหว้เจ้าที่ แต่จะเพิ่มของกินที่บรรพบุรุษชอบ ตามธรรมเนียมต้องมีน้ำแกงหรือขนมน้ำใส ๆ วางข้างชามข้าวสวย และน้ำชาจัดชุดตามจำนวนของบรรพบุรุษ ขาดไม่ได้ก็คือขนมเทียน ขนมเข่ง ผลไม้และกระดาษเงินกระดาษทอง แต่สิ่งที่เป็นข้อห้ามก็คืออาหารที่ทำเพิ่มเติมเพื่อเซ่นไหว้บรรพบุรุษเวลาทำจะห้ามชิมเด็ดขาด

ชุดสำหรับไหว้สัมภเวสี
วิญญาณเร่ร่อนหรือวิญญาณไม่มีญาติ เรียกว่า สัมภเวสี หรือ ไป๊ฮ๊อเฮียตี๋ แปลว่า ไหว้พี่น้องที่ดี เป็นการสะท้อนความสุภาพและให้เกียรติของคนจีน เรียกผีไม่มีญาติว่าพี่น้องที่ดีของเรา โดยการไหว้จะไหว้นอกบ้านของไหว้จะมีทั้งของคาวหวานและผลไม้ตามต้องการและที่พิเศษคือมีข้าวหอมแบบจีนโบราณ คอปึ่ง เผือกนึ่งผ่าซีกเป็นเสี้ยวใส่ถาด เส้นหมี่ห่อใหญ่ เหล้า น้ำชา และกระดาษเงินกระดาษทองจัดทุกอย่างวางอยู่ด้วยกันสำหรับเซ่นไหว้ 

หากท่านใดสนใจอยากติดตามอ่านบทความอื่นสามารถติดตามได้ที่เว็บไซต์ ศูนย์วัตถุมงคล คู่บุญคู่บารมี หรือหากอยากติดตามทุกบทความแบบไม่พลาดก็สามารถเข้าไปกดไลก์ กดถูกใจ และกดติดตามกันได้ที่เพจ ศูนย์วัตถุมงคล คู่บุญคู่บารมี ได้เลยค่ะ เรายังมีบทความน่าสนใจให้ได้ติดตามกันอีกเพียบค่ะ